गुरु नानक जयन्ती सिक समुदायका लागि अत्यन्तै पवित्र र अर्थपूर्ण पर्व हो। यो दिन सिक धर्मका प्रथम गुरु गुरु नानकदेवजीको जन्मदिवसको रुपमा विश्वभर मनाइन्छ। नेपाल, भारत र विश्वका सयौं स्थानमा उनका भक्तहरूले यस दिन विशेष प्रार्थना, कीर्तन र सेवार्पण कार्यक्रम आयोजना गर्छन्।
गुरु नानकको जीवन परिचय
गुरु नानकदेवको जन्म सन् १४६९ मा पाकिस्तानको वर्तमान ननकाना साहिबमा भएको थियो। उहाँले बाल्यकालदेखि नै सत्य, समानता र प्रेमको मार्गलाई आत्मसात गर्नुभयो। उनले मानिसबीच जात, धर्म र लिंगका विभेदहरू अन्त्य गर्न सन्देश दिनुभयो।
गुरु नानकले आफ्नो जीवनमा “एक ओंकार – सबै भगवानका सन्तान हुन्” भन्ने विचार फैलाउनुभयो। उहाँका सन्देशले सम्पूर्ण मानवजातिलाई एकताको बाटो देखाएको छ।
गुरु नानक जयन्ती कहिले मनाइन्छ?
गुरु नानक जयन्ती प्रायः कार्तिक महिनाको पूर्णिमाको दिन मनाइन्छ। सन् २०२५ मा यो पर्व नोभेम्बर १४ मा पर्दछ।
यस दिन सिक समुदायका गurdwaraहरूमा:
-
अखण्ड पाठ (लगातार गुरु ग्रन्थ साहिबको पाठ) गरिन्छ।
-
नगर कीर्तन (धार्मिक जुलुस) निकालिन्छ।
-
भक्तहरूले लङ्गर सेवा (निःशुल्क खाना वितरण) गर्छन्।
यी सबै कार्यक्रमले समानता र सेवार भावनालाई उजागर गर्छ।
गुरु नानकका प्रमुख शिक्षाहरू
गुरु नानकका उपदेश आज पनि जीवनका प्रत्येक क्षेत्रमा सान्दर्भिक छन्। उहाँले सिकाएको मुख्य शिक्षाहरू:
-
सत्य बोल्नू र सत्यमा चल्नू।
-
मेहनत गर्नुहोस् र इमानदारीले जीवन यापन गर्नुहोस्।
-
परमेश्वर एकै छन् — सबै धर्मका सार समान छन्।
-
समानता र प्रेमको अभ्यास गर्नुहोस्।
-
सेवा र दानमार्फत मानवताको सेवा गर्नुहोस्।
यी सन्देशहरूले धर्मभन्दा माथि उठेर मानवताको महत्व दर्शाउँछन्।
गुरु नानक जयन्तीको महत्त्व
गुरु नानक जयन्तीले हामीलाई सहिष्णुता, करुणा र प्रेमको सन्देश सम्झाउँछ। यो केवल धार्मिक पर्व होइन, मानवीय एकता र शान्तिको प्रतीक हो।
नेपालमा पनि पोखरा, काठमाडौं, विराटनगर लगायत सहरहरूमा सिक समुदायका गurdwaraहरूमा भक्तजनहरूको ठूलो भीड देखिन्छ। गैर-सिकहरूले समेत यस दिन श्रद्धा र सम्मानका साथ भाग लिन्छन्, जसले विविधतामा एकताको सन्देश फैलाउँछ।
गुरु नानक जयन्ती मनाउने तरिका
गुरु नानक जयन्ती मनाउने केही सामान्य तरिका:
-
बिहान उठेर अरदास (प्रार्थना) गर्नुहोस्।
-
गुरु ग्रन्थ साहिब पढ्ने वा सुन्ने अभ्यास गर्नुहोस्।
-
परिवार वा समाजमा सेवा र दान गर्नुहोस्।
-
सामाजिक सञ्जालमा गुरु नानकका प्रेरणादायी उद्धरणहरू सेयर गर्नुहोस्।
निष्कर्ष: गुरु नानकका सन्देश जीवनका लागि प्रकाश
गुरु नानकदेवका उपदेश केवल सिक धर्मका लागि होइनन्, सम्पूर्ण मानवजातिका लागि अमूल्य सम्पदा हुन्। उहाँका वचनले हामीलाई प्रेम, समानता र सत्यको बाटोमा चल्न प्रेरणा दिन्छन्।
यस गुरु नानक जयन्तीमा, हामी सबैले उहाँका शिक्षाहरूलाई आफ्नो व्यवहारमा उतार्ने प्रण गरौं।
👉 “नाम जपो, कीरत करो, वंड छको” — परमेश्वरलाई सम्झ, मेहनत गर र बाँडेर खा।
[H2] प्रायः सोधिने प्रश्नहरू (FAQ)
१. गुरु नानक जयन्ती २०२५ कहिले हो?
गुरु नानक जयन्ती २०२५ नोभेम्बर १४ (कार्तिक पूर्णिमा) मा मनाइन्छ।
२. गुरु नानकको मुख्य सन्देश के हो?
गुरु नानकले प्रेम, समानता, सेवा र सत्यको बाटोमा चल्न सन्देश दिनुभएको हो।
३. नेपालमा गुरु नानक जयन्ती कहाँ मनाइन्छ?
पोखरा, काठमाडौं, विराटनगर र ललितपुरका गurdwaraहरूमा विशेष कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ।
[H3] अन्तिम शब्द
गुरु नानक जयन्तीले हाम्रो समाजमा धार्मिक सहिष्णुता र मानवीयता जगाउने अवसर प्रदान गर्छ।
यदि तपाईंलाई यो लेख मन पर्यो भने, कृपया शेयर गर्नुहोस्, आफ्नो विचार कमेन्टमा लेख्नुहोस्, र हाम्रो ब्लग सब्सक्राइब गर्नुहोस् ताकि यस्ता सांस्कृतिक लेखहरू तपाईंले हरेक हप्ता पढ्न सक्नुहुनेछ।
